Libya’dan aldığımız petrolü İran’dan kısacağız
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, İran’dan alınan petrolün bir kısmının, Libya’dan sağlanması için çalışma başlatıldığını açıkladı. Sonrasında, TÜPRAŞ’tan yapılan açıklamada, İran’dan ham petrol alımlarının yüzde 20 azaltılmasına karar verildiği belirtildi. Ambargo kararı, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Francis Ricciardone’nin dün İran’a yaptırımlar konusunda, “Türkiye bir karar vermelidir” ifadesini kullanmasıyla aynı dönemde geldi.
Yıldız, İran’dan alınan petrolün bir kısmının, Libya’dan alınacak petrolle değiştirilmesine yönelik çalışma başlattıklarını ve karar aldıklarını açıkladı.
Mecliste gazetecilerin sorularını yanıtlayan Yıldız, Libya’dan 2012 yılı içinde yaklaşık 1 milyon ton civarında ham petrol alacaklarını söyledi. Yıldız, “Bunu özel sektör TÜPRAŞ kanalı ile alacağız. Bu yıl Libya’dan ham petrol alımını başlatmış bulunuyoruz. Libya’nın normalleşmesi adına ve ticaret hacmimizin iki taraflı artması adına da bu kararımızın doğru olduğuna inanıyoruz. İran’dan ham petrol alımı dolayısıyla bir miktar düşmüş olacak” diye konuştu.
“LİBYA’DAN PETROL ALIMI BAŞLATTIK”
Türkiye’nin enerji politikaları ve stratejilerinde gerek doğalgaz gerekse petrolde ithal rakamlarını olabildiğince yerli kaynaklar haline getirmek için politikalarını sürdürdüğüne dikkati çeken Yıldız, şöyle devam etti:
“Yani arama faaliyetlerimiz devam etmektedir. Ancak hayat devam ediyor. Bizler bu iki kaynağı kullanıyoruz. Şu anda bu iki kaynağın da Türkiye’nin enerji başlığı altında önemli bir yeri vardır. Biz 5 ülkeden doğalgaz ve 11 ülkeden ham petrol alıyoruz. Bu ülkelerin hem sayısını hem güzergahını artırmak istiyoruz. 9 yıldan beri yürüttüğümüz politikaların başında bu bulunuyor. Şu anda uluslararası konjonktür, yeniden yapılanma, İran ile ilgili bazı yaptırımları sundu. Bu yaptırımlarla ilgili BM kararının hukuken bizi bağladığını, diğer kararların bizi bağlamadığını söylemiştim. Bu başlığımızda herhangi değişme yok. Ancak dün gerek İran ile yaptığımız görüşmelerde, gerekse bizim bu politikalarımız çerçevesinde TÜPRAŞ ile yaptığımız görüşmelerde, İran’dan aldığımız petrolün bir kısmının Libya ile bu yıl içinde değiştirilmesine dönük çalışma başlattık, karar aldık.
Libya’dan 2012 yılı içinde yaklaşık 1 milyon ton civarında ham petrol alacağız. Bunu TÜPRAŞ kanalı ile alacağız. TÜPRAŞ’a söylediğimiz şudur: Türkiye’nin arz güvenliği ile ilgili, ham petrol tedariki ile ilgili herhangi bir sıkıntının söz konusu olmadığını, buna olabildiğince dikkat etmeleri gerektiğini ve bütün ihtiyacının da karşılanması ile ilgili yine ihtiyaçlarımızın göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledik.
Bu durumda 2012 yılı içinde özellikle Libya’dan alacağımız ham petrolün, İran’dan düşürülmesi ile ilgili karar ortaya çıkmış oldu. Bu bizim uzun süreden beri devam ettiğimiz bir konudur. Aynı zamanda Suudi Arabistan’da bir kısım spot alımların veya uzun dönemli kontratlarla birlikte yapılabilecek bir yapılanmaya doğru gittiğimizi söyleyebilirim.
Dolayısıyla geçen yıl içinde Libya’dan almamıştık. Bu yıl Libya’dan ham petrol alımını başlatmış bulunuyoruz. Libya’nın normalleşmesi adına ve ticaret hacmimizin iki taraflı artması adına da bu kararımızın doğru olduğuna inanıyoruz. Dolayısıyla İran’dan petrol alımı bir miktar düşmüş olacak.”
TÜPRAŞ’TAN YÜZDE 20 AMBARGO
Yıldız’ın açıklamalarının ardınan TÜPRAŞ’tan konuya ilişkin, Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamada ise, “Gelişen konjonktür çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda İran’dan ham petrol alımlarının yüzde 20 oranında azaltılmasına karar verilmiş olup, azaltılan bu miktar diğer kaynaklardan karşılanacaktır” denildi.
“O TARZ BİR İFADESİNİN OLMADIĞINI ÜMİT ETMEK İSTİYORUM”
Taner Yıldız, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Francis Ricciardone’nin, dün yaptığı İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin konuşmasındaki bazı ifadeleri diplomatik açıdan nasıl değerlendirdiği sorusuna, şu yanıtı verdi:
“Bugün kendisiyle görüşmemiz olacak. Önceden planlanmış görüşmeydi. Ben söylemlerimde uluslararası diplomasi ve nezakete dikkat etmeye çalışıyorum. Ama herkesin bu konuya nasıl dikkat ettiğinin de yorumlarını yapmak durumunda değilim. Sayın Büyükelçi’nin o tarz bir ifadesinin olmadığını ümit etmek istiyorum. Konuşmada tabii ki bunları da dile getiririz ama ben onu kastetmediğini düşünüyorum. Tapelerini okuduktan sonra o konuşmayı yine karşılıklı olarak yaparız. Türkiye’nin özellikle ham petrol ve doğalgaz tedariki ile ilgili bizim önceliklerimizin uluslararası kamuoyu ile zaman zaman örtüşebileceğini, zaman zaman örtüşmeyebileceğini tabii karşılarım. Önemli olan Türkiye’nin menfaatleridir. Yolumuza bu şekilde devam ediyoruz.”
İRAN’LA TAHKİM SÜRECİ DEVAM EDİYOR
Bakan Yıldız, “İran doğalgazda indirim yapmıyor, Türkiye bundan sonra nasıl bir adım atacak?” sorusu üzerine, halkın doğalgaz tedarikinde olabildiğince maliyeti düşük bir yapı içinde bulunmaları gerektiğini söyledi. Bunun istisnası olan herhangi bir ülkenin olmadığına işaret eden Yıldız, şöyle devam etti:
“Doğalgaz alımında hem ülkelerin çeşitlendirilmesi hem de doğalgazın kullanımı ile ilgili güvenliğin artırılması açısından güzergahın çeşitlendirilmesi ile ilgili politikalarımız devam ediyor. İran’daki idareciler, fiyatın düşürülmesine yönelik beklentimizin farkındalar. Biz tahkim sürecine devam ediyoruz. Herhangi bir artı çaba gösterilmesi halinde bu kararımızı gözden geçiririz. Ama önemli olan bizim uluslararası piyasalardan şu anda daha yüksek aldığımız İran doğalgazının fiyatının düşürülmesine yönelik talebimizin devam ettiğidir. Eğer bu konuda somut bir gayret görünürse, bir çaba önümüze konursa, tabii ki bunu değerlendiririz.”
Bu konuda gösterilecek çabanın kendilerine bir program olarak sunulmasını istediklerini belirten Yıldız, “O zaman bunu değerlendiririz. Sunulmaması halinde biz zaten yolumuza devam ediyoruz, tahkim süreci ile ilgili. Halkımızın kullanacağı doğalgazın fiyatı ile ilgili tahkimimizi devam ettiriyoruz” dedi.
“ARTAN FİYATLARDAN BEN DE MEMNUN DEĞİLİM”
Bakan Yıldız, benzine yapılan zamlara yönelik soruyu yanıtlarken, “Şu anda özellikle bölgedeki Arap Baharı ile birlikte enerji sektörüne yansıyan siyasi istikrarsızlıkların yükünü Türkiye çekmektedir. Dünyanın bir kısım yüklerini de Türkiye çekmektedir. Bundan hoşnut değilim. Aslında arz talep dengesinden kaynaklanmayan, yalnızca siyasi istikrarsızlıktan kaynaklanan bir fiyat oynaması ile karşı karşıyayız. İktidara geldiğimizde ham petrolün fiyatı 22 dolardı, şimdi 122 dolar. Bu kadar artışı herhangi bir ülkenin göğüsleyebilmesi çok zordur. Ama Türkiye güçlendikçe, ilerledikçe, büyüdükçe, tabii ki bunları abzorbe etme imkanı artacaktır. Artan fiyatlardan ben de memnun değilim” diye konuştu.
Bazı ülkelerin dolar bazında aldıkları ham petrolü yine dolar bazında sattığını vurgulayan Yıldız, Türkiye’nin ise dolar olarak aldığını TL olarak sattığını söyledi. Yıldız, “Bütün bu döviz artışlarının, ham petrol fiyatlarının Türkiye’den bağımsız olarak artışı, yine buna bağlı olarak doğalgaz fiyatlarındaki ham petrole bağlı formülasyonun her birinin ülkemiz adına olumsuz tesirleri vardır” dedi.
Yıldız, elektriğe bir zammın söz konusu olup olmadığın sorusu üzerine, yarın ayın son günü olduğunu, bunların değerlendirileceğini ifade ederek, “Yarın bir toplantı yapacağız. Ondan sonra bunu kamuoyu ile paylaşacağız. Her ay sonunda olan hadiseden bahsediyoruz. Gerek doğalgazla ilgili fiyatlama mekanizmalarının, gerekse elektriğe 3 ayda bir yapılan fiyatlama mekanizmalarının sonuçlarını kamuoyu ile paylaşacağız” diye konuştu.
BARIŞ AMAÇLI NÜKLEER ENERJİ
Yıldız açıklamalarında, Güney Kore’deki Nükleer Güvenlik Zirvesi’nde ele alınan konulara da değindi. Yıldız, Zirve’de dünyada nükleer enerjinin büyük bir kararlılıkla, olabildiğince barışçıl amaçlarla kullanılmasına dönük kararlar alındığını hatırlattı.
İki yıl önce Washington’da bir kısım yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun, düşük düzeyli zenginleştirilmiş uranyumla takasının hemen her ülkede gerçekleşmesi konusunda karar alındığını anımsatan Yıldız, “Türkiye’nin bu tür konularla ilgili ne kompleksi ne de bir riski vardır. 2009 yılında Küçükçekmece’deki araştırma reaktörü için yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun takası, zaten o yıl içinde yapılmıştı. Türkiye, barışçıl amaçlarla kullanılmasına dair anlaşmasını ülke çeşitlendirmesine giderek yapmaya devam etmektedir. Önümüzdeki hafta Çin ile yapılacak olan seyahatte de gündeme gelecektir bu. Japonya ile de mutabakat sağlanmıştır. Bunlar bizim nükleer güç santralleri yapımı için önceden karşılıklı şart olarak koştuğumuz koşullardan bir tanesidir” diye konuştu.
Yıldız, “Güney Kore’nin Türkiye’ye nükleer santral yapması ile ilgili herhangi bir adım atıldı mı?” sorusu üzerine, “Güney Kore’li meslektaşımla bu konular gündeme getirildi. Her iki ülkenin de birbirine yaklaşacak adımlar atması lazım geldiğini, biz Türkiye olarak buna hazır olduğumuzu söyledik. Güney Kore tarafı da buna hazır olduğunu söyledi. Ama ben özellikle müzakere süreci sonlanmadan bu konulara ihtiyatla yaklaşıyorum. Karşılıklı görüşmeler devam ediyor. Japonya ve Çin ile de bu manada görüşüyoruz. Önemli olan Türkiye’nin kararlılığının, nükleer güç santrallerinin yapımı ile ilgili kararlılığının devam ediyor olmasıdır. Bu doğru bir karardır. Nükleer Güvenlik Zirvesinde de bu kararların tekrar tekrar gözden geçirildiğini ve doğru bir seyir izlediğini söyleyebilirim” diye konuştu.
Yıldız ayrıca, Türkiye’nin hem Güney Kore’de hem de İran’da hak ettiği bir misafirperverlikle karşılandığını, bunun uluslararası diplomaside Türkiye’nin hem başarısı hem de iyi ilişkilerinin sonucu olduğunu sözlerine ekledi.